


![]()
![]()






![]()


![]()
Wil je graag op ontdekkingsreis naar de noordpool of de jungle? Dan ben je bij Pandadroom aan het juiste adres. Pandadroom neemt je namelijk naar drie gebieden mee: de Noordpool, de oceaan en de jungle. Maar dit is niet zonder reden: alle drie de gebieden worden bedreigd. Ieder op z'n eigen manier. De noordpool vanwege de smeltende ijskap, de oceaan vanwege de overbevissing en de jungle vanwege de ontbossing.
De complete film is in 3D en daarnaast zijn er veel effecten ingebouwd om het nog echter te laten lijken. Na de film kun je nog even rondhangen in de Dierenwereld. Pandadroom in in mei 2002 geopend vanwege het 50 jarig bestaan van de Efteling. De Efteling heeft bij het bedenken en ontwerpen hulp gekregen van het Wereld Natuurfonds. De opening werd gedaan door Prins Bernard, (God has his soul) aangezien hij de beschermheer is van het Wereld Natuur Fonds.

![]()

Dat we diepte
kunnen zien, wist men al in de tijd van Ptolemaeus (323 - 30 voor Christus). Elk
oog vangt een beeld op dat omgekeerd op het netvlies wordt geprojecteerd. Nu, de
hersenen zijn zo ingenieus dat ze het beeld omkeren en van twee beelden één
beeld kunnen maken. Omdat het ene beeld iets verschilt van het andere ben je in
staat om diepte te zien.

Waarom kun je op een foto geen diepte zien? Nu dat heeft te maken dat de beide ogen hetzelfde beeld opvangen. Dan ontstaat er geen diepte. Er bestaat toch een mogelijkheid om foto's in diepte te bekijken. Stel: je zou een twee foto's maken van één object die ietwat verschillen van elkaar. Als je ervoor zorgt dat de ene foto te zien is met het ene oog en de andere met het andere oog, dan zou je wel in staat zijn om diepte te kunnen zien. Nu dat dacht de Engelse natuurkundige Charles Wheatstone (6 feb. 1802 - 19 okt 1875) ook. Hij vond de stereoscoop (een soort ViewMaster) uit in 1833. Diverse natuurkundigen verbeterde het apparaat in de loop van de tijd en het vond gretig aftrek bij het publiek.
Het nadeel van de stereoscoop is, dat maar één persoon erdoor kan kijken. Dat is zeer onhandig voor een 3D film. Meneer Ducos du Haron kwam met de oplossing: maak het ene filmbeeld in het rood en het andere filmbeeld in het groen. Zet een bril die een rood en een groen glas heeft en je ziet diepte! Hoe kan dat?
Wel, dat is
wat ingewikkeld om te vertellen, maar ik zal het proberen:
Stel dat je een groene cirkel op een vel wit papier hebt en je zou door
een rood glas bekijken, dan lijkt het of de cirkel zwart is. Bekijk je de groene
cirkel door een groen glas dan zie je het niet. Hetzelfde geldt voor een rode
cirkel. Oftewel een gekleurd glas werkt als een soort filter. Dus de groene
cirkel bekijk je met het rode glas en de rode cirkel bekijk je met het groene
glas.
Maar nu het
volgende:
Je
zou het bovenstaande proefje herhalen op zwart papier dan is het net
omgekeerde: dan bekijk je de groene cirkel met het groene glas en de rode cirkel
met het rode glas. Hoe komt dat? Het volgende is eraan de hand: rood op rood
wordt een lichte kleur en valt dus weg tegen een witte achtergrond. Groen op
rood wordt een donkere kleur en valt dus weg tegen een zwarte achtergrond. Dit
hele systeem van rood en groen staat beter bekend als het anaglyph systeem.
De eerste 3D anaglyph film werd gemaakt in 1922 in Hollywood en heette "The Power of Love" (de kracht van liefde). Het maakte gebruik van twee projectoren. Deze films heetten ook wel plasticons of plastigrams. Het grappige aan deze film was, dat gebruiker kon kiezen hoe de film zou eindigen. Wilden ze een happy end dan keken ze met het rode filter, wilden ze een droevig eind, dan keken ze met het groene filter.
"Audioscopiks" was de eerste anaglyph (3D) film met geluid en werd geregisseerd door Pete Smith in 1936. De producent was MGM. Uiteraard waren deze films alleen maar monochroom. In 1952 was het Arch Oboler die de eerste kleuren 3D film maakte en heette "Bwana Devil". Aan de rood-groen brillen had je nu niets meer. De film moest je bekijken met een speciale Polaroid bril. Het principe van deze bril is hetzelfde als die van de rood-groen bril.

![]()

Het ontwikkelen van een attractie gaat niet over één nacht ijs. Jaren van overleg en bouw gaan eraan vooraf. Hier vind je een compilatie van de bouw van Pandadroom. Speciale dank gaat uit naar het Wondere Wereld Web voor het beschikbaar stellen alle Pandadroom nieuwtjes. Op deze pagina bevinden zich een aantal exclusieve foto's van de bouw.

In juli 2000 gaan een aantal hardnekkige geruchten dat de Efteling een attractie gaat bouwen in samenwerking met het Wereld Natuurfonds. Hoe dat verwezenlijkt moet worden is op dat moment niet echt bekend. Waar het precies zou komen was niet bekend destijds. Maar het stuk bij het spookslot lag er nog bebost bij.
November 2000 weten een aantal insiders te melden dat De Efteling opnieuw aan het onderhandelen is over de bouw van een attractie. Een van de opties is een 3D bioscoop. Het WWF zou een merchandisingpunt en zeggenschap over de inhoud van film krijgen. Als tegenprestatie zouden zij een deel van de attractie meefinancieren. (Uiteindelijk 7 miljoen Euro.)
In de week van 4 februari 2000 brengt de Efteling een werkbezoek aan Disneyland Parijs. De medewerkers van de Efteling krijgen een kijkje achter de schermen bij "Honey, I Schrunk the Audience", een 3D film. Vooral de techniek is de Efteling in geïnteresseerd.
Begin juli 2001 wordt pas de bouwaanvraag voor Pandadroom ingediend. Dan is het echt duidelijk dat de 3d bioscoop er komt. In de bouwaanvraag staat dat de bioscoop aan zo'n 400 personen plaats biedt per show. Via een achttal sluizen komt men via de voorshow in de hoofdshow. Daarnaast wordt de ingang gepland bij het spookslot en de uitgang halverwege de Pardoes Promenade. Tot slot valt er te lezen in de bouwaanvraag dat er ook een "schelpenbar" komt in de attractie.

Op 3 augustus werd namelijk de bouwvergunning voor Pandadroom verleend door de burgemeester en wethouders van Loon op Zand. Verder zijn er geen aparte geluids- en milieuvergunningen voor de attractie nodig. Een dag daarna plaatst de Efteling gelijk een bord met de tekst: "Alle ogen gericht op Pandadroom".
Medio mei 2001 starten de kapwerkzaamheden voor Pandadroom. Eerder werden al de bomen, die gerooid moesten worden, aangemerkt met een kruis. De bomen achter de Bob waren als eerste aan de beurt om gerooid te worden. Tijdens de zomer liggen de werkzaamheden even stil zodat de Efteling rustig de zomeravonden kan vieren. In augustus worden de werkzaamheden opgepakt en wordt het bos nabij het spookslot flink uitgedund. Pandadroom is eigenlijk de eerste grote nieuwe attractie die niet door Ton van de Ven ontworpen is. De attractie is uitgewerkt door het WNF, maar door de Creatieve Dienst van de Efteling onder leiding van Marieke van Doorn (35) in een Eftelings jasje gestoken is. Van Doorn heeft architectuur gestudeerd aan de Hogeschool voor Kunsten te Utrecht.

Naarmate de bouw vordert wordt ook de film bedacht en ontworpen. Dat gebeurd door het Brusselse bedrijf Movida-TRIX. Uitvoerend producent van de film is partnerbedrijf nWave. De film wordt later bekend gemaakt onder de naam en draait derhalve niet alleen in de Efteling (ook ondermeer in IMAX theaters in Duitsland). Het WNF is de opdrachtgever van de film. Er is zelfs een heuse trailer van gemaakt.
Zoals gewoonlijk krijgen alle attracties werktitels mee. Die worden door een creatief brein verzonnen. Op het laatst bedenkt men dan een echte naam voor de attractie. Pandadroom had als werktitel verrassend genoeg: "Pandadroom". Eind september 2001 besloot de Efteling de werktitel te houden als echte naam voor de attractie. Het WNF registreerde de desbetreffende domeinnamen: pandadroom.nl en pandadroom.com bij het bedrijf Plant Hosting & Co-Location B.V. Sos-planet.com werd daarentegen door nWave gekaapt.
Rond november 2001 begon men met de bouw van de twee grote staalconstructies voor de beelden die aan de ingang van de wachtrij staan. Ook wordt er begonnen met de bouw van een klein tempeltje verderop.
Wanneer de Efteling haar poorten opent voor de Winter Efteling, ziet menig bezoeker dat de bouwwerkzaamheden vorderen van Pandadroom. De muren van de eigenlijke filmzaal zijn inmiddels al geplaatst en de staalconstructies van de voorshow worden met behulp van een hijskraan op zijn plaats gebracht. Het dak moest nog wel verder worden afgewerkt.

Ondanks de snelle vorderingen van de bouw laat de Efteling 11 december het Wondere Wereld Web weten dat Pandadroom en het Theater niet op tijd gereed kwamen. De afwerking van de binnenkant had de hoogste prioriteit aangezien 28 maart 2002 de bezoekers al wel van de attractie konden genieten. 31 Mei 2002 zou de officiële opening zijn.

Im januari 2002 ligt de meteoriet met de naam van attractie erop al in de wachtrij. Ook zijn er al enkele vijvers aangelegd in de wachtrij. Aan de afwerking aan de buitenkant is begonnen. Het hoofdgebouw heeft nu een bosgroene kleur gegeven. Ook is men buiten bezig met de mozaïektekening van de ingang van het restaurant.
Ook werd erin januari 2002 al iets meer bekend over de ruimte na de hoofdshow. Zo komen daar 4 levensgrote animatronics en er diverse educatieve games. Tevens wordt er voor de attractie een Engelse themasong wordt geschreven. Trijntje Oosterhuis nam dit voor haar rekening. John Ewbank produceerde dit lied.

De buitenkant is zo goed als klaar in februari 2002, maar de binnenkant nog zeker niet. De voorshow wordt van rotsen voorzien en 3 grote schermen waar een multimedia presentatie te zien is. De wachtrij is niet overkapt met uitzondering van een paar meter voor de ingangsdeuren.ngsdeuren.

In maart wordt er al flink gewerkt aan de wachtrij, diverse (exotische) planten komen erin voor. Ook wordt er een grote schildpad geplaatst met een mossen schild. Dat houdt overigens niet lang stand en al snel vervangt men het door een plastic schild.
Op 22 juni 2002 is het dan eindelijk zo ver, dan wordt Pandadroom officieel geopend en wel door Zijne Koninklijke Hoogheid prins Bernhard. (God has his soul) Per helikopter land hij op de Zonneweide en per auto rijdt hij door de Efteling naar de ingang van Pandadroom. Daar zet hij naast de pootafdruk van de pandabeer de afdruk van zijn hand in de steen.
Al met al is het een vrij omvangrijk project geweest, vanaf 1999 tot 2002. Het eerste project na het Ton van de Ven tijdperk. Sommige mensen zijn dolenthousiast over Pandadroom en andere boren het compleet de grond in vanwege het niet Pieck-achtige karakter. Hoe deze trend zich zal gaan voortzetten is, zal de toekomst uitwijzen.

![]()

|
Idee |
|
| Opening | 19 juni 2002 |
| Opening gedaan door | Prins Berhard |
| Ontwerper thematisering | Marieke van den Doorn |
| Naam | Pandadroom |
| Aantal ontwerpen | onbekend |
|
Bouwen / Gebouw |
|
| Bouwer Pandadroom | Efteling |
| Ontwerp hoofdgebouw | Van Ake Architectuur |
| Aanvang bouw | 2001 |
| Duur bouw attractie | 6 maanden |
| Totale ontwikkeltijd van de attractie | 9 maanden |
| Kosten | 16 miljoen euro |
| Bijdrage Wereld Natuur Fonds | 7 miljoen euro |
| Entree | Bij het spookslot |
| Dakbedekking | dakleer |
| Stijl | Grot |
| Oppervlakte | 3000 m2 |
| Capaciteit per uur | 1600 bezoekers/uur |
|
Voorshow |
|
| Duur | 15 minuten |
| Soort film | 2D (oftewel standaard film) |
| Projectieschermen | 3 |
| Zangeres | Trijntje Oosterhuis |
| Titel van de muziek | In this together |
| Producent muziek | John Ewbank |
| Bril nodig | Nee |
|
Hoofdshow |
|
| Duur film | 12 minuten |
| Thema's in film | Noorpool, oceaan, oerwoud |
| Capaciteit zaal | 400 |
| Maker film | MoveTRIX (dochter van nWave Pictures) |
| Soort film | 3D |
| Aantal mensen aan de film gewerkt | 160 |
| Speciale effecten | water, rook, wind (stoten), "bewegende zittingen", en een verrassing aan het einde |
| Kleur linker glas van bril | Paars |
| Kleur rechter glas van bril | Groen |
| Kleur bril | Zwart |
| Materiaal van bril | Plastic |
| Mag de bril gehouden worden | Nee |
| Aantal projectoren | 2 |
| Soort film | 16 mm |
| Filmscherm afmetingen | 9x20 meter |
| Componist oude hoofdshowmuziek | Louis Vynce |
| Vallende boom systeem ontwikkelt door | Stakebrand |
| Gewicht vallende boom | 1 ton |
| Ophanging vallende boom | 6 staalkabels |
| Contragewicht vallende boom | > 1 ton |
| Dierenrijk | |
| Systeem voor dieren beweging | Oberon |
| AV presentaties | Wennekes multimedia |
| Interactieve opstellingen | Wennekes multimedia |
| Interactieve filmpjes overgangen tussen beelden uitbesteed door | Anitime |
| Inspreken interactieve filmpjes WNF | Mike Kuyt |
|
Later toegevoegd |
|
| Info in verschillende talen in voorshow | 2002 |
| Info in verschillende talen in hoofdshow | 2003 |
| Belichting voorshow veranderd | mei 2003 |
| Verlengen van muur op projectiescherm (einde) | 2003 |
| Div. kleine veranderingen in dierenrijk | 2003 |
| Vernieuwen voorshow | juni 2003 |
| Vernieuwen muziek hoofdshow | juni 2003 |
![]()


